Rezerwat Biosfery Szprewaldu powstał w 1990 roku w ramach Programu Parków Narodowych NRD. Dosłownie w ostatnich godzinach istnienia państwa NRD, na ostatnim posiedzeniu Rady Ministrów 12 września 1990 roku, w Program wpisano 5 parków narodowych, 6 rezerwatów biosfery i 3 parki przyrody.

Objęcie ochroną nabrało mocy prawnej z dniem 1 października 1991 roku, a kilka miesięcy później, w marcu 1991 roku, Rezerwat Biosfery Szprewaldu został wpisany na listę UNESCO. Wieloletnie przygotowania, czynione społeczne przez ekologów, którzy już w latach osiemdziesiątych dążyli do zabezpieczenia niepowtarzalnego krajobrazu, obejmującego rozległy obszar, stanowiły fundament dla zatwierdzenia Rezerwatu Biosfery w Szprewaldzie.

Obszar Rezerwatu Biosfery w Szprewaldzie obejmuje 475 km² i leży w południowo-wschodniej części Brandenburgii. Oddalony jest kilka kilometrów na zachód od Cottbus i 100km na południowy-wschód od Berlina.

Rezerwat rozciąga się na długości 55km oraz maksymalnie 15km szerokości wzdłuż środkowego biegu Szprewy i styka się z powiatem Dahme-Szprewald, Szprewald Górny-Łużyce i Szprewa - Nysa. W 37 gminach i dwóch miastach mieszka 50.000 mieszkańców.

Celem Rezerwatu Biosfery jest podejmowana wspólnie z mieszkańcami ochrona i wpływanie na kształt różnorodnego krajobrazu kulturowego Szprewaldu, uformowanego przez człowieka na przestrzeni stuleci.

Chcąc zachować typowo szprewaldzki krajobraz z całym bogactwem gatunków, szczególnego znaczenia nabiera zapewnienie optymalnej gospodarki wodnej. Bo niedobory wody - niezależnie czy w wodach gruntowych czy licznych ciekach wodnych - są największą udręką ukształtowanej przez środowisko wodne flory i fauny.

Zgodnie z międzynarodowymi dyrektywami Rezerwat Biosfery został podzielony na cztery strefy.

Strefa I (strefa centralna, obszar ochrony przyrody)
Obszary tej strefy mają najwyższy status ochrony. Pozostawione są w pełni naturalnej dynamice, nie są zagospodarowywane i służą w ograniczonym zakresie prowadzeniu badań. Wstępu tutaj jest zabroniony.

Strefa II (strefa buforowo-zabezpieczająca, obszar ochrony przyrody)
Służy osłonowo wobec strefy centralnej chroniąc przed szkodliwymi wpływami, oraz utrzymaniu i pielęgnacji typowej dla krajobrazu różnorodności oraz ochronie rzadkich i zagrożonych gatunków zwierząt i roślin. Pierwszeństwo przed wykorzystaniem tego terenu ma ochrona przyrody. Oznacza to również, że nie wolno opuszczać oznaczonych ścieżek wodnych i pieszych.

Możliwość poszerzenia wiedzy o Szprewaldzie oferują Turystyczne Centra Informacji Rezerwatu Biosfery Szprewaldu, mieszczące się w Lübbenau, Schlepzig i w Burgu.
Centra Informacji są otwarte od kwietnia (ogród ziołowy od maja) do połowy października, codziennie od 10.00 do 17.00. W pozostałych godzinach po uzgodnieniu
(tel. nr: +49 (0) 3542 / 82 13 1).

Nowe spojrzenie na Szprewald, a przede wszystkim imponujące wrażenia przyrodnicze gwarantują oferowane przez Rezerwat Biosfery wycieczki rowerowe i wędrówki w towarzystwie straży ochrony przyrody, czy też oferty dla dzieci, jak np. Junior-Ranger-Pass.
Szczegółowy kalendarz imprez znajdą Państwo na stronie:
www.grossschutzgebiete.brandenburg.de/br_spree.

Od 1991 roku Brandenburgia posiada strażników ochrony przyrody. W Rezerwacie Biosfery Szprewaldu jest to 9 pracowników, którzy odpowiadają za obszar o wielkości 48 000 ha i kontrolują, czy przestrzegane są przepisy ochrony środowiska naturalnego.

Dla mieszkańców oraz gości Szprewaldu są zarówno towarzyszami jak i przewodnikami w kwestiach dotyczących ochrony przyrody, wykorzystania terenu. Służą oni również informacjami dotyczącymi walorów obszaru.